Know Disaster Now Disaster
A Stem Approach Bridges Between Countries: Understanding Natural Disasters and Climate Change with an Educational and Instructive App Design
STEM пристапот ги премостува земјите: разбирање на природните катастрофи и климатските промени со примена на едукативна и поучна апликација
Проектен тим
Љупчо Балески
Јорданка Недеска Симиџиоска
Учесници во проектот
Македонија ОЕМУЦ „Св. Наум Охридски“, Охрид
Турција Mimar Sinan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Анкара
Романија Colegiul National Militar “Tudor Vladimirescu” Крајова
Унгарија Budapesti Műszaki SZC Petrik Lajos Két Tanítási Nyelvű Technikum Будимпешта
Цел на проектот:
Во последните години, природните катастрофите станаа сериозен проблем и на национално и на меѓународно ниво поради штетите кои предизвикуваат. Бидејќи зачестеноста и сложеноста на катастрофите што ги погодуваат општествата значително се зголемија, негативните ефекти од природни катастрофи како што се поплави, пожари, лизгање на земјиштето, земјотреси, суши, екстремни временски услови и епидемии исто така се зголемија.
Проектот Know Disaster Now Disaster јасно упатува на принципите и вредностите на ЕУ за добро граѓанство, особено во однос на борбата против климатските промени „Зелен договор“. Оваа споделена вредност ќе го обезбеди потребното единство на сегашното и идното општество при соочуваањето со предизвиците. Преку овој проект сакаме да ја подигнеме свеста кај младите за социјалниот предизвик кој го носи борбата против климатските промени во иднина.
Со овој проект, на наставниците им обезбедуваме вештини и алатки за да ги охрабрат децата да користат пристап кон климатските промени и физичките катастрофи преку практична игра заснована на учење. Исто така, има за цел да ги опреми децата со STEM вештини поврзани со програмирање, кои се нарекуваат „вештини на 21 век“. Причината за тоа е признанието дека дигитализацијата денес длабоко влијае на иднината на нашите деца, и дека тие треба постојано да се прилагодуваат на нешто ново и затоа бидете опремени со извонредни вештини.
ЦЕЛИ
• Да се развие европската димензија на СОО преку соработка со различни земји; зголемување на привлечноста
• Помагање на наставниците да ги ажурираат своите вештини за дигитални и технички вештини,
• Да се помогне во спречување на ризици од катастрофи за сите млади/деца во неповолна положба, особено ученички, во превенција од катастрофи, подготвеност и одговор на катастрофи; зајакнување на инклузивниот пристап
• Одговор на потребите на децата, младите и обесправените лица; но и да се идентификуваат најсоодветните методологии за имплементација кои користат иновативни пристапи во наставата и учењето;
• Да се поддржат училиштата да бидат подобро подготвени за катастрофи со цел да го водат општеството во управувањето со катастрофи.
• Да се обезбеди воспоставување врски помеѓу експертите и институциите од областа и да се спроведат меѓусекторски посети во рамките на намалувањето на ризикот од катастрофи и подигање на свеста,
• Подигање на свеста на семејствата и општеството за циклусот на управување со катастрофи;
ЦЕЛЕНИ ИСХОДИ / РЕЗУЛТАТИ
• Подобрување на компетентноста на наставниците за учење базирано на испитување, учење базирано на проекти, STEM активности и CLIL пристапи;
• Развивање на низа иновативни материјали за подигање на свеста за едукација на учениците за подготвеност и одговор при катастрофи; (Игри со двојни карти, дигитална книга)
• Зајакнување на чувството за автономија на учесниците преку создавање низа преносливи вештини како тимска работа, претприемништво, комуникациски вештини, учество во мобилност, самоорганизирање, независно и колаборативно учење
• Да се подобрат можностите за доживотно учење и вработување на учесниците;
• Да им обезбеди на учениците компетентност за кодирање и STEM (мобилна игра преку Unity)
За време на реализацијата на овој проект планирани се три мобилности на кои ќе учествуваат 2 наставници и 4 ученици. На овие мобилности ќе се организираат голем број на работилници преку кои ќе се реализираат поставените цели. Релизацијата на мобилностите е планирана во следниве термини
Мобилност во Анкара, Турција 25.11-30.11.2024
Во периодот од 24 до 30 Ноември 2024 година, успешно беше спроведена првата мобилност во Анкара, Турција во рамките на Еразмус+ проектот:
„Know disaster now disaster“
Во рамките на оваа мобилност, нашите ученици Емануела Дукадиновска, Ангелина Симиџиоска, Филип Атанасов и Давид Каланоски под менторство на наставниците Јорданка Недеска Симиџиоска и Љупчо Балески од ОЕМУЦ Св. Наум Охридски од Охрид, заедно со учениците и наставниците од Турција, Унгарија и Романија, учествуваа во реализација на активности на тема STEM пристап како мост меѓу земјите: разбирање на природните катастрофи и климатските промени со едукативен и поучен дизајн на апликација.
Како дел од спроведените активности, го издвојуваме учеството на курсот „Образование за водени училишта“ од проф. д-р Ахмет Алтиндаг во Центарот за детски науки на Универзитетот во Анкара, како и учеството на курсот “Астрономско образование“ од проф.д-р Селим Осман СЕЛАМ.
Учениците имаа можност да научат нешто повеќе за прочистување и филтрирање на водата преку реализираната посета во Прочистителна станица за вода во Анкара, како и начинот на кој се врши мониторинг и борба против шумски пожари преку презентацијата одржана во Министерството за земјоделство и шумарство во Анкара, Турција.
Како едно од најинтересните искуства и за учениците и за наставниците беше посетата на Симулаторот за земјотреси, каде што сите присутни имаа можност да се запознаат со основните мерки за заштита и постапување во случај на земјотрес.
Голема благодарност до нашите домаќини за топлото гостопримство и одличната организација во текот на целиот престој.
In the period from November 24 to 30, 2024, the first mobility in Ankara, Turkey was successfully implemented within the framework of the Erasmus project:
“Know disaster now disaster”
Within the framework of this mobility, our students Emanuela Dukadinovska, Angelina Simidjioska, Filip Atanasov and David Kalanoski under the mentorship of the teachers Jordanka Nedeska Simidjioska and Ljupcho Baleski from OEMUC St. Naum Ohridski from Ohrid, together with students and teachers from Turkey, Hungary and Romania, participated in the implementation of activities on the topic of A Stem Approach Bridges Between Countries: Understanding Natural Disasters and Climate Change with an Educational and Instructive App Design.
As part of the implemented activities, we highlight the participation in the course “Education for Water Schools” by prof. Dr. Ahmet Altindag at the Center for Child Sciences at Ankara University, as well as participating in the “Astronomy Education” Course by Prof. Dr. Selim Osman SELAM
The students had the opportunity to learn more about water purification and filtration through the visit to the Aski Ivedik Water Treatment Plant, Ankara, Turkiye, as well as the way in which forest fires are monitored and fought through the presentation held at the
Ministry of Agriculture and Forestry Tarım ve Orman Bakanlığı- Ankara, Türkiye
One of the most interesting experiences for both students and teachers was the visit to the Earthquake Simulator, where all those present had the opportunity to learn about the basic measures for protection and action in the event of an earthquake.
A big thank you to our hosts for the warm hospitality and excellent organization throughout the entire stay.
Мобилност во Будимпешта, Унгарија 07.04-11.04.2025
Во периодот од 07.04-11.04.2025 година се реализира втората мобилност во рамките на Еразмус+ проектот:
„Know disaster now disaster“
Голема благодарност до двојазичното стручно училиште за хемија, заштита на животната средина и информатичка технологија „Петрик Лајош“, како и до нашиот домаќин, Адам Солнок, за нивното гостопримство, посветеност и одлична организација во реализацијата на сите планирани активности.
За време на петте дена во Будимпешта, присуствувавме на работилница на тема „Климатски промени во Унгарија: од 19 век до денес“ и „Моделирање на временска прогноза и клима“ организирана од Унгарскиот метеоролошки институт.
Исто така, имавме привилегија да го посетиме Одделот за метеорологија на Универзитетскиот институт за географија и науки за Земјата „Еотвош Лоранд“.
Едно од искуствата кое ќе остане најмногу во меморијата на нашите ученици беше посетата на противпожарна служба во Будимпешта. Во XVII Противпожарната станица, нашите ученици имаа можност да се запознаат со противпожарната опрема, да ја разгледаат содржината на противпожарно возило и да дознаат за предизвиците со кои се соочуваат пожарникарите секојдневно.
Патувавме со воз до историскиот град Естергом, кој се наоѓа на границата со Словачка, збогатувајќи го нашето културно искуство.
Нашите ученици учествуваа и на работилницата во училиштето, каде што работеа на развој на апликација-игра за природни катастрофи.
На завршниот настан, на сите учесници им беа доделени сертификати.
Одговорни наставници за реализација на овие активности беа Озлем Озар Окумуш и Умит Услу од Турција, Адријана Гију и Даниела Марија Попа од Романија, Јорднка Недеска Симиџиоска и Љупчо Балески од Македонија и Адам Солнок и Ноеми Берсне Бодо од Унгарија. Сите заедно сме неверојатен тим! Заедно, можеме да постигнеме сè што ќе замислиме.
Честитки на сите, за исклучително добро завршената работа!
In the period from April 07 to 11, 2025, the second mobility in Budapest, Hungary was successfully implemented within the framework of the Erasmus project:
“Know disaster now disaster”
Many thanks to Petrik Lajos Bilingual Vocational School of Chemistry, Environmental Protection, and Information Technology, as well as our host, Adam Szolnok, for their hospitality, commitment, and excellent organization in ensuring the realization of all planned activities.
During our five days in Budapest, we attended a workshop on “Climate Change in Hungary: From the 19th Century to the Present” and “Weather Forecast Modeling and Climate” hosted by the Hungarian Meteorological Institute.
We also had the privilege of visiting the Department of Meteorology at the Eötvös Loránd University Institute of Geography and Earth Sciences.
One of the most memorable experiences for our students was the visit to a fire department in Budapest. At Fire Station XVII. Kerületi Hivatásos Tűzoltóparancsnokság, our students tried out firefighting equipment, explored the contents of a fire truck, and learned about the challenges firefighters face daily.
Additionally, we took a train journey to the historic city of Esztergom, situated on the border with Slovakia, enriching our cultural experience.
Our students also participated in a workshop at school, where they worked on developing an App Game for Natural Disasters.
At the final event, certificates were awarded to all participants.
Özlem Özar Okumuş and Ümit Uslu- Turkey, Adriana Giju and Daniela Maria Popa – Romania, Jordnka Nedeska Simidjioska and Ljupcho Baleski- Macedonia and Adam Szolnok and Noemi Bersne Bodo – Hungary – we are an incredible team! Together, we can achieve anything we imagine.
Well done, everyone, for a job exceptionally well done!
Мобилност во Крајова, Романија 6.10-10.10.2025
Учениците Софија Кецкароска, Јана Кузманоска, Адријан Дине и Илија Чулчески, заедно со наставниците Јорданка Недеска Симиџиоска и Љупчо Балески од ОЕМУЦ „Св. Наум Охридски“ – Охрид учествуваа на петдневна мобилност во рамки на програмата Еразмус+ во градот Крајова, Романија. Домаќин беше Националниот воен колеџ „Тудор Владимиреску“, а проектот „Know Disaster, Now Disaster“ ги обедини партнерите од Македонија, Турција, Романија и Унгарија, со цел зголемување на свеста за природни катастрофи, превенција и примена на технологија при управување со кризи.
The students Sofija Keckaroska, Jana Kuzmanoska, Adrijan Dine I Ilija Chulcheski and the teachers Jordanka Nedeska Simidjioska and Ljupcho Baleski from OEMUC “St. Naum Ohridski” – Ohrid participated in a five-day Erasmus+ mobility in Craiova, Romania, hosted by the “Tudor Vladimirescu” National Military College. The project “Know Disaster, Now Disaster” united partners from North Macedonia, Turkey, Romania, and Hungary to raise awareness about natural disasters, risk prevention, and the use of technology in crisis management.
Workshops and Trainings / Работилници и обуки
Introduction to Python as an Educational Tool / „Вовед во Пајтон како образовна алатка“
Python for Data Science – hands-on sessions / Практични сесии на платформата „Python for Data Science“
Animation Workshop: Responsible behaviour in case of disasters / Одговорно однесување при катастрофи
Game Application Workshop / Развивање едукативни апликации за учење
First Aid Training in case of Earthquake / Обука за прва помош при земјотрес
Meteorological Data Analysis and Warning Codes / Анализа на метеоролошки податоци и предупредувачки кодови
Lectures and Demonstrations / Предавања и демонстрации
Faculty of Computer Science – demonstrations by Assoc. Prof. Claudiu Ionuț Popârlan,
PhD / Демонстрации на Факултетот за компјутерски науки
Faculty of Geography – lecture on seismology by Dr. Mihaela Licurici / Презентација за сеизмологија и детекција на земјотреси
INCESA – Center for Innovation and Research – robotics and disaster management in Python / Центар за иновации и истражувања – роботика и управување со катастрофи
Visits to Museums and Institutions / Посети на музеи и институции
Oltenia Museum – Department of Natural Sciences / Музеј на Олтенија – Оддел за природни науки
Art Museum of Craiova – Constantin Mihail Palace / Музеј на уметноста во Крајова – Палата Константин Михаил
Museum of the Iron Gates Region and Aquarium / Музеј на регионот Железни порти и аквариум
Cultural & Environmental Excursions / Културни и природни екскурзии
Craiova City Tour – observing urban recovery after the 1977 earthquake / Посета на центарот на Крајова и набљудување на закрепнувањето по земјотресот од 1977
Porțile de Fier (Iron Gates) – hydropower plant, Danube boat trip and cultural exploration / Посета на „Железни порти“, хидроцентрала и возење со брод по Дунав
Trajan’s Plaque, Rock Sculpture of Decebalus, Mraconia Monastery, and Ada Kaleh Island – cultural and historical heritage / Културни и историски знаменитости на регионот
Nicolae Romanescu Park – one of Romania’s largest and most beautiful parks / Еден од најубавите паркови во Романија
Intercultural Exchange & Closing Ceremony / Меѓукултурна размена и завршна церемонија
The mobility fostered teamwork, creativity, and mutual understanding among participants from all partner countries.
The final day featured a Festive Performance and a Certificate Award Ceremony, where students were recognized for their effort, innovation, and collaboration.
Мобилноста поттикна тимска работа, креативност и меѓусебно разбирање помеѓу учениците и наставниците од сите партнерски земји. Последниот ден беше одбележан со празничен настап и церемонија за доделување сертификати, на која беа истакнати трудот и постигнувањата на сите учесници.
The Erasmus+ mobility in Craiova was an unforgettable experience combining science, culture, and friendship. Through collaborative learning and exploration, students improved their digital, social, and disaster-prevention skills — building foundations for a safer and more sustainable future. Мобилноста во Крајова беше незаборавно искуство кое ја спои науката, културата и пријателството. Преку соработка и учење, учениците ги подобрија своите дигитални, социјални и
еколошки вештини — создавајќи темели за побезбедна и одржлива иднина.
Мобилност во Охрид, Македонија 24.11-28.11.2025
Во периодот од 24 до 28 ноември 2025 година, нашето училиште ОЕМУЦ „Св. Наум Охридски“ – Охрид, претставено од учениците:
Теона Стојановска, Емануела Дукадиновска, Ангелина Симиџиоска, Јана Кузманоска, Адријан Дине, Никола Ангелоски и Илија Чулчески, под менторство на професорите Јорданка Недеска Симиџиоска и Љупчо Балески, беше домаќин на мобилност во рамките на Erasmus+ проектот „Know Disaster, Now Disaster“.
Во текот на изминатите денови се реализираа бројни активности насочени кон подигање на свеста и зголемување на подготвеноста за природни катастрофи, преку разни посети, работилници и предавања.
Партнерски училишта:
Mimar Sinan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi – Ankara, Türkiye
Petrik Lajos Bilingual Vocational School of Chemistry, Environmental Protection, and Information Technology – Budapest, Hungary
“Tudor Vladimirescu” National Military College – Craiova, Romania
________________________________________
Реализирани активности и посети:
Национален парк Галичица
„The System of Protected Areas in Macedonia – with a Focus on Galichica National Park“- Надица Кремшовска
Хидробиолошки институт Охрид
“Protect the pearl of nature: prevent the ecological and national disaster of Lake Ohrid”- д-р Сашо Трајановски и Душица Илиќ-Боева
Институт за земјотресно инженерство и инженерска сеизмологија – ИЗИИС Скопје
Стручно предавање на тема:
„Подигнување на јавната свест и зголемување на подготвеноста за постапување при земјотреси и други катастрофи“- Доц. д-р Борјан Петрески, Асист. д-р Марина Попоска и Доц. д-р Ангела Попоска
Универзитет за информатички науки и технологии „Св. Апостол Павле“ – Охрид
Course: „Cross-platform Development“ – Aleksandar Karadimce, PhD
Работилница: „Светот на ARDUINO“- Љупчо Балески
Учениците учествуваа и во бројни теренски активности, интерактивни презентации, вежби за управување со ризици, прва помош и едукативни симулации.
Наставниците имаа можност да разменат добри практики и идеи за унапредување на едукацијата поврзана со природни катастрофи.
Во рамките на оваа мобилност беа посетени различни Културно-историски знаменитости:
• Музеј на старата железничка станица – Скопје
• Заливот на Коските
• Работилница за рачно изработена хартија
• Стариот град – Охрид
• Манастирот Св. Наум
Оваа мобилност донесе нови знаења, искуства и пријателства.
Нашиот училиштен центар изразува голема благодарност за успешната соработка и ангажманот на сите учесници.
In the period from 24 to 28 November 2025, our school OEMUC “St. Naum Ohridski” – Ohrid, represented by the students:
Teona Stojanovska, Emanuela Dukadinovska, Angelina Simidjioska, Jana Kuzmanoska, Adrian Dine, Nikola Angeloski and Ilija Chulcheski, under the mentorship of professors Jordanka Nedeska Simidjioska and Ljupcho Baleski, hosted a mobility within the framework of the Erasmus+ project “Know Disaster, Now Disaster”.
Over the past few days, numerous activities aimed at raising awareness and increasing preparedness for natural disasters have been implemented, through various visits, workshops and lectures.
Partner schools:
Mimar Sinan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi – Ankara, Türkiye
Petrik Lajos Bilingual Vocational School of Chemistry, Environmental Protection, and Information Technology – Budapest, Hungary
“Tudor Vladimirescu” National Military College – Craiova, Romania
Implemented activities and visits:
Galichica National Park
“The System of Protected Areas in Macedonia – with a Focus on Galichica National Park”- Nadica Kremshovska
Hydrobiological Institute Ohrid
“Protect the pearl of nature: prevent the ecological and national disaster of Lake Ohrid”- Dr. Saso Trajanovski and Dusica Ilic-Boeva
Institute for Earthquake Engineering and Engineering Seismology – IZIIS Skopje
Expert lecture on the topic:
“Raising public awareness and increasing preparedness for dealing with earthquakes and other disasters”- Assoc. Prof. Dr. Borjan Petreski, Asst. Prof. Dr. Marina Poposka and Assoc. Dr. Angela Poposka
University of Information Sciences and Technologies “St. Paul the Apostle” – Ohrid
Course: “Cross-platform Development” – Aleksandar Karadimce, PhD
Workshop: “The World of ARDUINO” – Ljupčo Baleski
The students also participated in numerous field activities, interactive presentations, risk management exercises, first aid and educational simulations.
The teachers had the opportunity to exchange good practices and ideas for improving education related to natural disasters.
Within the framework of this mobility, the following cultural and historical landmarks were realized and visited:
• Museum of the Old Railway Station – Skopje
• Bay of Bones
• Handmade Paper Workshop
• Old Town – Ohrid
• St. Naum Monastery
This mobility brought new knowledge, experiences and friendships.
Our school center expresses great gratitude for the successful cooperation and engagement of all participants.






































































